Home Tổ chuyên môn Anh Thư viện chuyên môn MỘT SỐ GỢI Ý DẠY VÀ HỌC TIẾNG ANH DƯỚI GÓC ĐỘ NHÌN NHẬN SỰ KHÁC BIỆT VĂN HÓA

MỘT SỐ GỢI Ý DẠY VÀ HỌC TIẾNG ANH DƯỚI GÓC ĐỘ NHÌN NHẬN SỰ KHÁC BIỆT VĂN HÓA

MỘT SỐ GỢI Ý DẠY VÀ HỌC TIẾNG ANH DƯỚI GÓC ĐỘ

NHÌN NHẬN SỰ KHÁC BIỆT VĂN HÓA

Đinh Thị Ngọc Thúy

Giáo viên Tiếng Anh

Trường THPT Chuyên Võ Nguyên Giáp

Thực hiện mục tiêu của Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân 2008- 2020”, việc dạy và học tiếng Anh đang chuyển mình sâu sắc  từ việc dạy kiến thức ngôn ngữ sang rèn luyện kỹ năng nhằm phát huy năng lực giao tiếp và  khả năng sáng tạo cuả người học .Tuy nhiên, kết quả vẫn chưa đáp ứng được những tiêu chí đề ra, chất lượng học và dạy ngoại ngữ vẫn cần nhiều sự đổi mới về tư duy và phương pháp .Trong phạm vi bài viết này, tôi muốn đề cập đến một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc  lĩnh hội tiếng Anh- như một ngoại ngữ - đó là sự khác biệt về văn hóa đã có tác động đáng kể đến việc dạy và học tiếng Anh ở Việt Nạm.

I. Sự khác biệt về văn hóa

Ngôn ngữ không đơn thuần chỉ là hệ thống âm thanh và ngữ pháp, thay vào đó ngôn ngữ phải luôn gắn bó chặt chẽ trong bối cảnh văn hóa xã hội. Nếu như trong quá trình giao tiếp chúng ta không nhận thức được yếu tố văn hóa ẩn sâu trong đó thì quá trình giao tiếp khó có thế thành công. Vì lẽ đó, người học không chỉ có khả năng  kiến thức mà còn phải có khả năng giao tiếp đó là sử dụng ngôn ngữ phù hợp trong bối cảnh văn hóa xã hội. Theo Gumperz thì “Người ở những nền văn hóa khác có cách giao tiếp khác nhau. Những khác biệt về văn hóa có thể gây nên khó khăn dẫn đến thất bại trong giao tiếp”. Những khác biệt sẽ được chỉ rõ trong những ví dụ điển hình sau đây .

Trong khi gặp người quen người Việt nam thường hay chào : “Chào anh/chị/em, anh/chị/em đi đâu đấy “ –“Hello, where are you going ?” .Với câu chào hỏi như vậy, khi bạn gặp người Anh, hoặc người  Mỹ trên đường phố thì họ sẽ cho rằng bạn là kẻ quá tò mò và đang xâm phạm quyền riêng tư.

Trong giao tiếp hàng ngày để tỏ thái độ quan tâm và thân tình với người nói chuyện, người Việt nam thường có thói quen đề cập đến những vấn đề cá nhân, chẳng hạn: “Bạn mấy tuổi rồi ?”, “Bạn đã lập gia đình chưa ?” , “Trong gia đình có bao nhiêu người ?”, “Bạn có con chưa, trai hay gái ?”,  “Thu nhập của bạn bao nhiêu một tháng ?”.Với những chủ đề này người Anh, Mỹ không muốn đề cập vì chúng mang tính cá nhân và không thú vị để trải lòng .

Xét về góc độ thẳng thắn, người Anh, người Mỹ là những người thẳng thắn, bộc trực. Họ có thể từ chối lời mời một bữa ăn tối và nói rõ lý do họ không có đủ tiền . Nhưng người Việt nam nếu rơi vào hoàn cảnh tương tự họ sẽ vinh vào một lý do khác như quá bận việc gia đình, bị đau bụng hay bị ốm để từ chối . Chính vì vậy, câu trả lời “Có” hay “ Không” của người Việt không có ranh giới rõ ràng và gây ra sự hiểu lầm cho đối tác nước ngoài.

Người Việt nam đề cao sự khiêm tốn, đó là phẩm chất cần được tôn vinh. Chính vì vậy, trong cách tiếp nhận lời khen của người khác, người Anh, Mỹ có thói quen cám ơn và vui vẻ chấp nhận . Ngược lại, người Việt nam lại có xu thế khước từ để thể hiện sự khiêm nhường và lịch sự .

Trong văn phong viết của hai nền văn hóa cũng có nhiều sự khác biệt . Người Anh, Mỹ có văn phong viết làm nối bật mục đích viết, một bài văn được tổ chức bằng các đoạn văn .Mỗi đoạn văn được định hướng bằng câu chủ đề và đi thẳng vào nội dung cần trình bày . Trái lại, người Việt nam lại thường “vòng vo tam quốc”, nói xa nói gần rồi mới đi vào mục đích cần viết vì họ cho rằng bài luận càng dài thì càng ấn tượng với người đọc .

II. Gợi ý cho việc dạy và học tiếng Anh

Với một số những khác biệt do văn hóa quy định mới thấy rằngngười  học tiếng Anh không thể không tránh khỏi việc mắc lỗi trong việc học và sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp . Ngoài việc được trang bị kiến thức ngôn ngữ - từ vựng, ngữ âm, ngữ pháp thì người học nên được định hướng để trau dồi, phát triển và hoàn thiện khả năng giao tiếp, có sự nhạy cảm về văn hóa, chủ động vượt qua những chuyển di tiêu cực để việc học tiếng Anh được dễ dàng và thuận lợi .

Có thể thấy rằng người học ngoại ngữthường sử dụng những ngữ liệu mà họ đã quen thuộc trong đời sống hàng ngày nhưng vẫn còn tồn tại nhiều phương thức và nội dung giao tiếp không phù hợp với người bản ngữ. Đây là do ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ về dụng học ngôn ngữ và dụng học xã hội. Và nó lại xảy ra rất thường xuyên do hầu hết người học đều có xu hướng dịch từ ngôn ngữ mẹ đẻ sang ngôn ngữ gốc một cách máy móc mà không quan tâm đến những yếu tố về xã hội trong chọn văn phong, ngôn ngữ như ở trên đã nói. Vì thế học sinh cần phải ý thức được việc thông thạo ngữ pháp của một ngôn ngữ không đồng nghĩa với việc giao tiếp thành công.

Vai trò của giáo viên rất quan trọng trong việc định hướng và giúp đỡ học sinh khắc phục những khuyết điểm do yếu tố văn hóa gây ra. Giáo viên cần chủ động sử dụng các nguồn tài liệu có giới thiệu những cách chào hỏi sát với thực tế của ngôn ngữ đích trong giờ học. Giáo viên cũng cần nắm vững kiến thức về chuyển di dụng học ở ngôn ngữ thứ hai để có thể sử dụng những kiến thức này hỗ trợ học sinh học về dụng học ngôn ngữ thứ hai.

Với những phương pháp dạy học theo hướng phát triển kiến thức kỹ năng, giáo viên cùng hợp tác với học sinh để làm những nghiên cứu so sánh về những tương đồng và khác biệt về văn hóa ở những đề tài khác nhau (như chào hỏi, đại từ nhân xưng, lời mời, câu cảm ơn, lời khen...). Qua đó, học sinh có nhiều cơ hội để hiểu biết về những khác biệt đang tồn tại  trong dụng học ở các nền văn hóa khác nhau. Điều này giúp các em hiểu rõ hơn bản chất của vấn đề. Học sinh nên được khuyến khích tìm hiểu về lịch sử và thấy tự hào về ngôn ngữ tiếng Việt về văn hóa Việt nam, lấy đó làm nền tảng có thể hiểu rõ hơn về ngôn ngữ tiếng Anh.

Văn hóa là một phạm trù trừu tượng, như một nhà nghiên cứu đã phát biểu “học ngôn ngữ là học văn hóa”, chính vì vậy học tiếng Anh, ngoài việc được sử dụng một ngôn ngữ toàn cầu, một tấm hộ chiếu  đi khắp thế giới . Mà còn xa hơn nữa, chúng ta được biết những nền văn hóa nơi đó còn nhiều điều thú vị cần chúng ta khai phá và kiếm tìm .

 

Add comment

Vui lòng viết bình luận bằng tiếng Việt, có dấu


Security code
Refresh

Đăng Nhập

Thăm dò ý kiến

Bạn biết đến Website này qua nguồn thông tin nào?
 

  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh

Bài được quan tâm