Home Tổ chuyên môn Địa Thư viện chuyên môn Vận dụng kiến thức liên môn

Vận dụng kiến thức liên môn

MỘT SỐ KINH NGHIỆM HƯỚNG DẪN HỌC SINH LÀM THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC

Thực hiện chủ trương đổi mới đồng bộ hình thức dạy học, phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục; để tăng cường việc gắn liền dạy học trong nhà trường với thực tiễn cuộc sống và góp phần hình thành năng lực giải quyết vấn đề của học sinh trung học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức cuộc thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn dành cho học sinh trung học trong những năm gần đây. Cuộc thi này nhằm khuyến khích học sinh vận dụng kiến thức của các môn học khác nhau để giải quyết các tình huống thực tiễn; giúp tăng cường khả năng vận dụng tổng hợp, khả năng tự học, tự nghiên cứu của học sinh; thúc đẩy việc gắn kiến thức lý thuyết và thực hành trong nhà trường với thực tiễn đời sống; đẩy mạnh thực hiện dạy học theo phương châm "học đi đôi với hành"; góp phần đổi mới hình thức, phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập và có ý nghĩa thúc đẩy sự tham gia của gia đình, cộng đồng vào công tác giáo dục.

Với ý nghĩa to lớn đó, dù chỉ qua rất ít năm hướng dẫn học sinh làm bài tham gia cuộc thi này nhưng chúng tôi xin mạnh dạn đề xuất một số kinh nghiệm góp phần nâng cao hiệu quả, chất lượng bài thi.

1. Khơi dậy niềm say mê, hứng thú của các em.

Vận dụng kiến thức các môn khoa học đã được học trên ghế nhà trường để giải quyết một vấn đề thực tế cuộc sống xung quanh là một hoạt động trải nghiệm bổ ích, thiết thực, gắn liền giữa lý thuyết với thực hành và thực tiễn lao động sản xuất. Hoạt động này giúp phát huy, khích lệ, định hướng, tiếp lửa, khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu, sáng tạo của các em học sinh. Đặc biệt, còn rèn luyện cho các em kĩ năng tự học, tự nghiên cứu, tự kiểm chứng kết quả bằng thực nghiệm...Vì vậy, giáo viên trước hết phải giúp học sinh hiểu được điều này, khơi dậy niềm say mê, hào hứng của các em. Nếu không có sự định hướng cũng như hướng dẫn từ phía thầy cô giáo thì học sinh khó có thể tự mình hiểu hết vai trò và ý nghĩa của cuộc thi, tìm ý tưởng, xác định nội dung nghiên cứu cũng như cách làm bài thi như thế nào.

2. Phát hiện, định hướng và tuyển chọn học sinh.

Để phát hiện những học sinh có khả năng và đồng thời định hướng cho học sinh có khả năng ban đầu ham thích tham gia cuộc thi, người giáo viên thường nắm bắt qua các giờ học cũng như qua các bài tập, bài kiểm tra, bài thi…Thông thường là những học sinh có biểu hiện tích cực tham gia giải quyết vấn đề, hay thắc mắc, đôi khi tự đặt vấn đề để hỏi thầy giáo. Những học sinh có khả năng phát hiện nhanh, chính xác những vấn đề, có khả năng tính toán, lập luận để đưa ra ý kiến cá nhân của mình. Trong các bài làm, bài tập thường thể hiện gọn gàng kiến thức, không lam man, trong bài viết các mạch kiến thức sắp xếp có trình tự, đúng logic kiến thức. Với những học sinh này, giáo viên phải động viên, khuyến khích, giao nhiệm vụ nhận thức cao hơn. Người thầy giáo phải cho học sinh biết “được”, “mất” khi tham gia thi để các em có thể lựa chọn và quyết định.

3. Hình thành ý tưởng, chọn lựa ý tưởng và sàng lọc ý tưởng.

Ngay từ đầu, cần hướng dẫn học sinh phát hiện vấn đề và đưa ra giải pháp để giải quyết vấn đề nảy sinh trong thực tiễn đúng chủ đề yêu cầu của Bộ, đó là về một trong các chủ đề sau: Hiểu biết về pháp luật, an toàn giao thông, phòng chống tham nhũng,bảo vệ chủ quyền quốc gia về biên giới, biển, đảo; bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên, tài nguyên và môi trường biển, đảo; ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai;sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Giáo viên có thể tổ chức hội thảo, thảo luận để nắm bắt được những ý tưởng khoa học của học sinh. Sau đó, cùng học sinh chọn lựa, phân loại những ý tưởng tốt, có tính khả thi, rồi xây dựng nhóm nghiên cứu theo ý tưởng đã lựa chọn.

4. Lập kế hoạch thực hiện.

Lập kế hoạch triển khai dự án gồm: viết đề cương, tìm hiểu thực trạng, triển khai dự án, viết báo cáo và trình bày dự án (làm bài thi).

Trên cơ sở các ý tưởng đã được phân loại, cần xây dựng kế hoạch chi tiết cho từng nhóm nghiên cứu. Kế hoạch phải rõ ràng, cụ thể về công việc cần làm, thời gian và tùy theo tính chất và mức độ khó của từng nội dung công việc mà lên kế hoạch cho phù hợp. Khi lập kế hoạch phải đảm bảo quy trình sau:

+ Xác định được toàn bộ nhiệm vụ khi tham gia dự án trong mối quan hệ với những nhiệm vụ học tập khác.

+ Kiểm tra kế hoạch, đánh dấu công việc quan trọng, điều chỉnh cho hợp lý.

+ Phải đảm bảo tính khả thi của kế hoạch (làm việc đúng giờ, tiết kiệm thời gian).

+ Dự liệu các khó khăn gặp phải, phương án giải quyết.

5. Triển khai và hoàn thiện bài thi.

Việc lập kế hoạch là một việc khó nhưng khó hơn là việc thực hiện nó một cách có hệ thống để đem lại hiệu quả. Bởi vậy trong quá trình học sinh tiến hành triển khai thực hiện dự án, giáo viên thường xuyên kiểm tra, nắm bắt tiến độ, động viên và tháo gỡ kịp thời những khó khăn mà các em gặp phải.

Những việc giáo viên hướng dẫn nên làm:

- Sau khi xác định ý tưởng, giáo viên liên tục đặt ra những câu hỏi bắt buộc học sinh phải tìm hiểu và nghiên cứu từ các nguồn sách báo, tài liệu, internet, kiến thức đã được học ở trường, xin tài liệu ở các cơ quan ban ngành, tham khảo ý kiến chuyên gia.…

- Tạo mọi điều kiện để học sinh tiếp cận các phòng thí nghiệm, thư viện, trung tâm học liệu….

- Giúp học sinh tự tin hơn vào bản thân, say mê nghiên cứu, học cách truyền đạt những ý tưởng khoa học.

- Giúp học sinh trong hoàn thiện hồ sơ.

Cuối cùng giáo viên cần xem lại toàn bộ sản phẩm của các em, nếu cần thiết có thể góp ý cho các em điều chỉnh, chỉnh sửa và hoàn thiện trước khi nộp bài thi (ví dụ như bài thi dài quá 3000 từ hay dung lượng vượt quá yêu cầu cho phép là 10 MB…)

Giáo viên tránh làm thay học sinh, không để học sinh làm chủ đề tài cần nghiên cứu, giáo viên can thiệp quá nhiều mà chỉ đóng vai trò là cầu nói để giúp học sinh làm bài thi, bước đầu tập dượt nghiên cứu khoa học.

Cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết vấn đề thực tiễn dành cho học sinh trung học là một cuộc thi bổ ích, tạo sân chơi tốt, lành mạnh cho học sinh, là nơi để các em bộc lộ năng khiếu, đam mê, tìm tòi và sáng tạo. Với  những kinh nghiệm mà chúng tôi rút ra trong quá trình hướng dẫn học sinh tham gia kỳ thi này, hy vọng chất lượng bài thi, hiệu quả cuộc thi mang lại ngày càng cao./.

 

Trương Thị Thanh Hương

 

Add comment

Vui lòng viết bình luận bằng tiếng Việt, có dấu


Security code
Refresh

Đăng Nhập

Thăm dò ý kiến

Bạn biết đến Website này qua nguồn thông tin nào?
 

  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh

Bài được quan tâm