Home Tổ chuyên môn Văn Thư viện chuyên môn XÂY DỰNG KHO DỮ LIỆU PHỤC VỤ CHO VIỆC DẠY HỌC TÁC PHẨM VĂN CHƯƠNG.

XÂY DỰNG KHO DỮ LIỆU PHỤC VỤ CHO VIỆC DẠY HỌC TÁC PHẨM VĂN CHƯƠNG.

XÂY DỰNG KHO DỮ LIỆU PHỤC VỤ CHO VIỆC

DẠY HỌC TÁC PHẨM VĂN CHƯƠNG.

Hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học đang là một vấn đề được quan tâm và cũng được khai thác, sử dụng dưới nhiều hình thức. Dạy học  với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin sẽ góp phần nâng cao tính trực quan sư phạm, phát huy được tiềm năng cá nhân, tạo ra môi trường lí tưởng cho hoạt động dạy học, tiết kiệm thời gian và công sức; đồng thời giải quyết được các nhiệm vụ cơ bản của quá trình dạy học .

Trong thực tế, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, nhất là đối với các môn thuộc Khoa học xã hội - Nhân văn còn nhiều bất cập. Việc đưa tin học vào nhà trường chỉ mới dừng lại ở mức xem nó là đối tượng dạy học, còn với tư cách là phương tiện dạy học hiện đại thì hầu như chưa phổ biến và chưa được khai thác một cách triệt để. Đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học Ngữ văn có phần chậm trễ và dè dặt hơn. Cho nên, giờ Văn chưa thực sự hấp dẫn đối với các em. Dạy học Ngữ văn, nhất là dạy học tác phẩm văn chương có sự hỗ trợ của công nghệ thông tin sẽ kích thích hứng thú học tập của các em, giúp các em đến với tác phẩm văn chương bằng con đường ngắn nhất, gây ấn tượng sâu sắc nhất.

Để góp phần nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm văn chương trong nhà trường phổ thông, chúng tôi xin đưa ra một số đề xuất về việc Xây dựng kho dữ liệu phục vụ cho việc dạy học tác phẩm văn chương.

1.  Thư viện văn bản - tài liệu tham khảo

Đây là thư viện chứa những văn bản, những tác phẩm văn chương hoàn chỉnh không có trong sách giáo khoa để giới thiệu cho học sinh tham khảo và có thể trích dẫn khi cần thiết nhằm minh họa cho bài giảng.

Tài liệu tham khảo cũng được thu thập vào thư viện này. Đó là những ý kiến đánh giá, bình luận, phân tích về tác phẩm của các nhà nghiên cứu phê bình văn học; là những bài văn chọn lọc, những bài văn hay, những bài văn mẫu để các em tham khảo. Giáo viên có thể giới thiệu trong các tiết dạy hoặc trong các buổi ngoại khoá.

2.  Thư viện tranh ảnh

Thư viện tranh ảnh là tập hợp các tranh ảnh được chụp, “quét” từ sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, những hình ảnh trên máy tính, hoặc lấy từ các video clip, ... để phục vụ cho việc phân tích tác phẩm văn chương. Đây là những “hình ảnh tĩnh”, nhưng có tác dụng minh họa sinh động nội dung bài dạy.

3.  Thư viện phim

Gồm những đoạn phim tư liệu được chuyển thể từ các tác phẩm văn học như Xúy Vân giả dại; Sử thi Đam San; Tuyên ngôn độc lập; Tắt đèn; Chí Phèo; Vợ chồng APhủ; Hồn Trương Ba, da hàng thịt… Giáo viên có thể lựa chọn những đoạn phim phù hợp cho nội dung bài học. Đây là những “hình ảnh động” vì bên cạnh những hình ảnh còn có âm thanh trung thực nên học sinh tham gia học tập rất hứng thú. Có thể kết hợp “hình ảnh tĩnh” và “hình ảnh động” cùng các yếu tố khác để dạy học có hiệu quả hơn.

Một thực trạng trong dạy học Văn hiện nay là học sinh  thường “học chay”, không đọc tác phẩm mà chỉ phân tích, cảm thụ dựa theo bài giảng của giáo viên  và các sách phê bình. Có rất nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do khối lượng tác phẩm nhiều mà thời gian thì ít, học sinh  lại ngại đọc những tác phẩm đồ sộ, nhất là những tác phẩm văn học nước ngoài. Do đó, ngoài việc bắt buộc học sinh  đọc một số tác phẩm nhất định để cảm thụ những giá trị nghệ thuật của ngôn từ, có thể tổ chức những buổi ngoại khóa trình chiếu các bộ phim chuyển thể từ các tác phẩm văn học, những kịch bản văn học được trình diễn, … Những đĩa VCD, DVD lưu trữ dữ liệu, MVT và máy chiếu là những thiết bị cần thiết cho hoạt động này. Việc được xem những tác phẩm dưới dạng phim ảnh hay kịch bản sẽ thu hút học sinh   đến với tác phẩm, nhớ được cốt truyện, hỗ trợ cho việc đọc, cảm thụ tác phẩm, phát huy khả năng liên tưởng, sáng tạo của các em.

Phim video giáo khoa là những phim được xây dựng để phục vụ cho việc dạy học. Nội dung của phim gắn liền với nội dung của môn học, bài học. Cấu trúc của phim video gắn liền với nội dung, phương pháp dạy học   và đảm bảo những yêu cầu sư phạm cần thiết. Phim không chỉ là sản phẩm được ghi trên băng hình mà còn được ghi trên đĩa hình (CD - R, DVD,…), ổ cứng của MVT. Phim có thể là một bộ phim hoàn chỉnh, hoặc là một vidéo clip phục vụ cho việc dạy học. Phim vidéo cũng như phim điện ảnh, trước hết là sản phẩm của tư duy, sản phẩm của loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất.

Cần sử dụng phim vidéo trong dạy học nói chung, dạy học Ngữ văn nói riêng, bởi phim vidéo là một phương tiện có vị trí quan trọng đã được nhiều nhà nghiên cứu giáo dục đánh giá:

- Hình ảnh, âm thanh trong phim vidéo đến với người học trực quan, sinh động, gần gũi thực tiễn, dễ nhận thức.

- Phương tiện có thể ghi lại những hình ảnh tại những thời điểm, địa điểm xảy ra sự kiện nào đó mà người học không trực tiếp chứng kiến.

- Phim vidéo tạo điều kiện tiêu chuẩn hóa, thống nhất hóa về một nội dung thông tin nào đó, với tất cả các đối tượng có nhu cầu.

- Phim vidéo với tốc độ chuyển động nhanh có thể cung cấp một lượng thông tin chính và phụ gấp nhiều lần so với lời giảng của giáo viên  trong giờ lên lớp. Lượng thông tin này có thể sử dụng lặp lại nhiều lần hoặc chia nhỏ thành các phần phù hợp, xen kẽ vào các hoạt động học tập của học sinh . Những khả năng này tạo điều kiện trình bày bài giảng kết hợp các phương pháp, hình thức dạy học  phát huy được tính tích cực của học sinh  nhằm nâng cao chất lượng dạy học.

Xây dựng được một thư viện phim là hết sức cần thiết và công phu, nó trở thành kho tư liệu phong phú phục vụ cho việc dạy học tác phẩm văn chương. Tuy nhiên, phim không thể thay thế các phương tiện dạy học  truyền thống mà chỉ phát huy ưu thế của nó trong những trường hợp nhất định.

4.  Thư viện các bài tập  - ngân hàng đề thi

- Tập hợp các bài tập ngoài sách giáo khoa, các bài tập nâng cao, giúp các em mở rộng kiến thức.

- Tập hợp các đề thi (thi học kì, thi tốt nghiệp THPT; thi Cao đẳng, Đại học...) thành “ngân hàng đề thi” để các em làm quen với các dạng bài, trong đó có hình thức kiểm tra trắc nghiệm khách quan.

Thư­ viện các bài tập trắc nghiệm đ­ược xây dựng nhờ phần mềm Violet, bao gồm các dạng bài tập trắc nghiệm như­: chọn một đáp án đúng, chọn nhiều đáp án đúng, lựa chọn đúng/sai, điền khuyết, kéo thả chữ, trò chơi ô chữ và một số bài tập tự luận...

5.  Thư viện các phần mềm

Để tăng cường việc tích hợp công nghệ trong dạy học thì việc lựa chọn sử dụng các phần mềm đóng một vai trò quan trọng.

Ngoài các phần mềm ứng dụng có sẵn trong bộ Microsoft office (như Word, Excel, Powerpoint) dùng để soạn bài, tính điểm, thì việc kết hợp với các phần mềm dạy học và phần mềm xử lý phim ảnh, sẽ làm tăng hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thông tin   trong dạy học Ngữ văn.

Chúng ta có thể sử dụng các phần mềm sau:

- Microsoft office (soạn giảng, tính điểm...)

- Violet (soạn các bài tập trắc nghiệm và một số bài tập tự luận)

- SnagIt 6 (chụp ảnh trên màn hình, quay lại các đoạn phim...)

- Vidéo Studio 8 (xử lý phim)

Phần mềm Powerpoint là một chương trình phần mềm ứng dụng khá thích hợp đối với giáo viên   trong giảng dạy vì nó có nhiều ưu điểm: dễ sử dụng đối với cả những người không phải chuyên về lĩnh vực tin học, phạm vi ứng dụng rộng, có thể trình diễn cả hình ảnh, âm thanh, hình ảnh video kèm theo các kĩ xảo trình diễn. Khả năng nối kết của chương trình Powerpoint với các chương trình ứng dụng khác giúp giáo viên   trình diễn bài giảng một cách liên tục, không bị ngắt khi chuyển từ chương trình này sang chương trình khác.

Việc tổ chức hoạt động nhận thức cho học sinh với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin - đặc biệt có kho dữ liệu phim, ảnh, ngân hàng đề thi và các phần mềm... sẽ rất thuận tiện cho việc dạy học. Với ứng dụng này, giúp tăng cuờng tính trực quan, là nguồn cung cấp thông tin quan trọng, tạo điều kiện về mặt thời gian để học sinh  được hoạt động nhiều hơn, giáo viên  có thể áp dụng được các phương pháp dạy học  tích cực. Từ đó, góp phần phát huy tính tích cực, tự lực của học sinh  trong học tập.

Vì điều kiện nên bản thân người viết không thể trình bày những giáo án mình đã soạn giảng vào đây được. Kính mong các đồng nghiệp tham khảo và góp ý trong những giờ dạy ở trên lớp có sự hỗ trợ của công nghệ thông tin  .

Giáo viên: Lê Thị Thúy Hiền

 

Add comment

Vui lòng viết bình luận bằng tiếng Việt, có dấu


Security code
Refresh

Đăng Nhập

Thăm dò ý kiến

Bạn biết đến Website này qua nguồn thông tin nào?
 

  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh

Bài được quan tâm