Home Tổ chuyên môn Văn Thư viện chuyên môn TẢN MẠN VỀ TRUYỆN NGẮN MẢNH TRĂNG CUỐI RỪNG CỦA NHÀ VĂN NGUYỄN MINH CHÂU

TẢN MẠN VỀ TRUYỆN NGẮN MẢNH TRĂNG CUỐI RỪNG CỦA NHÀ VĂN NGUYỄN MINH CHÂU

Nguyễn Minh Châu vốn là nhà văn trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ, ông luôn xông xáo bám sát những bước đi thăng trầm cuộc kháng chiến của dân tộc, bên cạnh đó với cảm hứng sáng tác "đi tìm hạt ngọc ẩn giấu bề sâu tâm hồn con người", ông đã làm nên những đột phá mới mẻ giàu giá trị nghệ thuật cho văn học Việt Nam hiện đại. Mảnh trăng cuối rừng là một tác phẩm như thế.

Mảnh trăng cuối rừng một trong những truyện ngắn hay nhất của văn học Việt Nam thời chống Mỹ. Câu chuyện kể về cuộc hẹn hò kỳ lạ giữa hai người yêu nhau mà chưa hề biết mặt nhau trong chiến tranh ác liệt và trong tuyến lửa Trường Sơn. Tình yêu ấy vừa chớm nở, nhen nhóm, còn hao khuyết nhưng hứa hẹn tròn đầy viên mãn.

Nó khiến cho tác phẩm giống như một bài thơ bằng văn xuôi, chất thơ lãng mạn thấm đượm từng chi tiết nhỏ bộc lộ ở bức tranh thiên nhiên, đặc biệt ở mảnh trăng cuối rừng: có lúc hiện ra giữa đám mây chập chờn, ánh sáng lè nhè; có lúc sáng ngời khiến con đường thưa thớt đầy ánh trăng và đẹp nhất khi làm bừng sáng vẻ đẹp của Nguyệt- một mảnh trăng khuyết ở cuối trời, lúc ấy trăng là ánh bạc rọi thẳng vào khuôn mặt Nguyệt, khuôn mặt đẹp rạng ngời một cách lạ thường…Cả không gian rừng Trường Sơn dường như được bao bọc bởi ánh trăng dát vàng, điểm nhìn của nhà văn được đặt ở nhiều góc độ khác nhau khiến nó trở thành một hình tượng nghệ thuật đẹp, lãng mạn giàu tính biểu tượng, xuyên suốt câu chuyện, tỏa ra một ánh sáng kỳ diệu bao bọc các nhân vật và câu chuyện tình yêu của họ.

Chất thơ lãng mạn càng bay bổng thơ mộng hơn khi hiện ra dưới sự tàn phá của bom đạn và chiến tranh mà nó vẫn y nguyên sắc màu lung linh của nó. Vượt qua sự hủy diệt của chiến tranh, thiên nhiên vẫn đẹp lộng lẫy, rạng ngời tràn đầy sự sống. Có lẽ vậy mà Phạm Tiến Duật một nhà thơ trẻ lúc đó đang ở tuyến lửa đường Trường Sơn đã cất lên những câu hát:

Ôi vầng trăng, vầng trăng đất nước

Vượt qua quầng lửa mọc lên cao

Mảnh trăng cuối rừng lãng mạn đầy chất thơ nhưng không phải là một bài thơ mà vẫn là một câu chuyện ngắn nhưng là một câu chuyện ngắn đẹp và thơ. Điều này thể hiện ở ngay từng đặc điểm  nhân vật của câu chuyện. Nguyệt - nhân vật chính của câu chuyện hiện ra là một nhân vật toàn bích, lý tưởng. Nguyệt là một người yêu lý tưởng khi hiện ra dưới ánh trăng thơ mộng, là một chiến sĩ anh hùng khi hiện ra dưới bom đạn của kẻ thù.

Nhà văn đã đặt nhân vật vào hoàn cảnh đầy cam go ác liệt của chiến tranh, với những cung đường bị đánh bom tọa độ, với thiếu thốn gian nan, với mất mát và hy sinh…Nhưng trên chiến trường ấy Nguyệt vẫn mang một vẻ đẹp mềm mại mảnh dẻ với chiếc nón trắng đi thăm người yêu, với gót chân bóng hồng sạch sẽ, gấu quần lụa đen chấm mắt cá, mái tóc dày tết thành hai dải, cái áo xanh chít hông vừa khít, khuôn mặt tươi sáng…Một vẻ đẹp thanh thoát giản dị mát mẻ như sương núi mà ẩn chứa sức sống bền bỉ tươi trẻ của tuổi thanh xuân hiện ra giữa sự khốc liệt của chiến tranh giống như một sự thách thức kiêu kỳ đối với hoàn cảnh. Rõ ràng con người Việt Nam vẫn luôn sống ung dung tràn đầy khát vọng tình yêu. Rõ ràng với Nguyễn Minh Châu cái đẹp đích thực là bất tử, là đạo đức, nó vượt lên bom đạn của kẻ thù xâm lược, chiến thắng mọi hoàn cảnh, nó không hề biết khuất phục trước quyền lực và bất kỳ hoàn cảnh nào.

Không chỉ thế trong tình yêu, Nguyệt tự nguyện đính ước với một người mà mình chưa hề biết mặt, Nguyệt yêu Lãm qua câu chuyện kể của chị Tín về em trai mình: rằng bỏ học trốn nhà đi bộ đội và làm chiến sĩ lái xe ở tuyến lửa Trường Sơn, câu chuyện ngắn ngủi nhưng đã để lại trong Nguyệt sự ngưỡng mộ và nỗi thao thức dài.Tình yêu của Nguyệt bắt nguồn ở niềm tin lòng cảm phục, một tình yêu rất đỗi lãng mạn, trong sáng, thuần khiết đầy niềm tin.

Niềm tin ấy giúp Nguyệt biết chờ đợi, chung thủy, và can trường trong chiến tranh. Gặp Lãm trong một hành trình đặc biệt giữa tiếng bom rơi đạn nổ, giữa sự đánh phá tàn khốc của máy bay địch, cô vẫn nhanh nhẹn, bình tĩnh, khôn khéo dẫn đường xi nhan cho xe qua. Có lúc cô nhảy tùm xuống nước buộc tời vào gốc cây, kéo xe lên, để rồi cuối cùng cứu được xe nhưng Nguyệt bị thương. mặc dù  mặt hơi tái trông cô vẫn xinh đẹp như một con công vừa tắm xong, khiến lòng Lãm dậy lên một tình yêu Nguyệt gần như mê muội lẫn cảm phục.

Ngòi bút lãng mạn của Nguyễn Minh Châu đã xây dựng nên một tình huống, một lát cắt hội tụ tất cả vẻ đẹp tinh hoa của con người. Vẻ đẹp lãng mạn của câu chuyện biểu hiện ở những vẻ đẹp tự nhiên, con người; hiện ra trong sự tương phản với chiến tranh ác liệt, vượt qua sự tàn khốc của chiến tranh, thách thức với nó, đẹp đến mức kỳ diệu gợi ra trong người đọc niềm say mê khi được khám phá và cảm nhận tìm kiếm vẻ đẹp kỳ diệu của cuộc sống vẫn còn khuất lấp đâu đó trong cuộc đời.

Câu chuyện được thể hiện không phải bằng hình thức kể trực tiếp, mà bằng hồi ức, do đó mỗi chi tiết được nói đến không phải đang diễn ra mà đã diễn ra. Tất cả các nhân vật khác trong tác phẩm đều hướng về Nguyệt. Đó là cách soi ngắm, chiếu rọi từ mọi góc độ của cái nhìn nghệ thuật mà tác giả không giữ độc quyền. Truyện là chuỗi hồi ức người này bổ sung cho người kia những lãng quên chưa rõ ràng để làm đầy đủ nội dung cho tác phẩm.

Đã đi qua những năm tháng của cuộc đời, Mảnh trăng cuối rừng với những vẻ đẹp vốn có, nó vẫn vững chãi theo thời gian và tâm hồn người đọc mọi thế hệ vì cái đẹp sâu thẳm khó nắm bắt ấy của nó.

Phạm Diệu Linh

Tổ văn

 

Add comment

Vui lòng viết bình luận bằng tiếng Việt, có dấu


Security code
Refresh

Đăng Nhập

Thăm dò ý kiến

Bạn biết đến Website này qua nguồn thông tin nào?
 

  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh

Bài được quan tâm