Home Tổ chuyên môn Văn Thư viện chuyên môn QUAN HỆ LIÊN TƯỞNG TRONG CA DAO

QUAN HỆ LIÊN TƯỞNG TRONG CA DAO

Trong vốn liếng folklore của ông cha thì ca dao là bầu sữa ngọt nuôi dưỡng tâm hồn dân tộc. Nói đến ca dao là nói điến lĩnh vực của tâm hồn. Nhiều tục ngữ là “túi khôn dân gian” thì ca dao là “những câu hát đi từ trái tim lên miệng”. Tục ngữ thiên về lí trí, khối óc còn ca dao thiên về tình cảm, con tim. Mà đã là lời của con tim thì muôn hình vạng trạng, muôn màu muôn vẻ, đủ các cung bậc, sắc thái, âm điệu khác nhau. Nhờ có quan hệ liên tưởng mà ca dao đã thể hiện đời sống tâm tư tình cảm của người lao động bình dân một cách giàu hình ảnh, hàm súc, tinh tế và mang giá trị biểu cảm cao. Có tâm hồn, tính cách của những người lao động bình dân. Mỗi bài ca dao thường chỉ bằng một hoặc hai cặp lục bát nhưng có thể diễn đạt thật thần tình những tâm trạng, những mảnh đời... bằng một lối nói ý nhị mà tinh thế, sâu sắc. Đó là nhờ sức mạnh của quan hệ liên tưởng. Trong một hình thức nhỏ - có thể dùng kèm theo lời nói hàng ngày, lại chứa đựng một nội dung lớn. Đó là sự hàm súc, sự đa nghĩa được tạo ra nhờ quan hệ liên tưởng. Quan hệ liên tưởng đã tạo nên một cách nói kì diệu mà chính ông ta cũng đã thừa nhận: “nói đây mà chết cây Hà Nội”.

Trong kho tàng ca dao hết sức dồi dào, phong phú thì ca dao trữ tình mà đặc biệt là ca dao về tình yêu nam nữ là nơi kết tinh và khai thác thành công nhất quan hệ liên tưởng. Bằng hiểu biết về folklore Việt Nam và bằng những thao tác tạo lập mối quan hệ liên tưởng, hy vọng rằng chúng ta có thể thấy được tâm tình cũng như tài nghệ của tác giả bình dân qua ca dao.

Quan hệ liên tưởng trong ca dao thường được gọi giản dị là lối nói bóng bẩy, ví von. Thực chất là kết quả của việc sử dụng các biện pháp tu từ ngữ nghĩa như ẩn dụ, nhân hóa, hoán dụ, so sánh nhưng tập trung nhất và thành công nhất là biện pháp ẩn dụ và nhân hóa. Nghiên cứu cơ chế liên tưởng qua nhiều bài ca dao ta thấy rằng, ca dao là sản phẩm của những người lao động bình dân nên sự liên tưởng trong ca dao thường gắn chặt với những gì gần gũi với đời sống làng quê Việt Nam. Do đó, có thể nói, qua liên tưởng tưởng ca dao ta thấy được bản sắc của văn hóa làng quê Việt Nam.

(Chúng tôi sẽ chứng minh ở những bài viết tiếp theo).

Lê Thị Thúy Hiền - Tổ Văn.

 

 

Add comment

Vui lòng viết bình luận bằng tiếng Việt, có dấu


Security code
Refresh

Đăng Nhập

Thăm dò ý kiến

Bạn biết đến Website này qua nguồn thông tin nào?
 

  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh
  • Hình ảnh

Bài được quan tâm